PPWR in de praktijk: wat betekent de EU-verpakkingsverordening voor jouw bedrijf?
Weet je van elke verpakking die je verkoopt, importeert of gebruikt precies waar die uit bestaat? En kun je dat ook aantonen? Sinds 12 augustus 2026 is de Europese verpakkingsverordening (PPWR) van toepassing. Voor veel bedrijven begint de voorbereiding met dezelfde vraag: hebben we de juiste verpakkingsgegevens in huis?
De PPWR in het kort
- De PPWR is de Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval. Ze geldt rechtstreeks in alle EU-lidstaten.
- De regels gelden voor verpakkingen van alle materialen. Welke verplichtingen je hebt, hangt af van je rol, het type verpakking en de markt waarop je die aanbiedt.
- Sinds augustus 2026 gelden onder meer eisen aan bepaalde stoffen, documentatie en traceerbaarheid. Andere eisen gaan gefaseerd gelden.
- Begin met een overzicht van je verpakkingen, je leveranciers en de gegevens die je per verpakking kunt aantonen.
Dit artikel is gebaseerd op het Greenstep Sustainability Collective-webinar van 24 september 2026 met Antro Säilä, directeur van de Finse verpakkingsvereniging. De wettelijke tijdlijn is getoetst aan de EU-verordening en de toelichting van de Europese Commissie.
Waarom heeft de EU de PPWR ingevoerd?
Verpakkingen beschermen producten onderweg, verlengen de houdbaarheid en helpen verspilling voorkomen. Tegelijkertijd zorgen ze voor afval en kost de productie ervan grondstoffen. De EU wil die impact verminderen door verpakkingsafval terug te dringen, hergebruik en recycling te stimuleren en meer gerecycled materiaal in te zetten.
Voor bedrijven komt dat neer op concrete keuzes. Hoeveel materiaal heb je nodig om je product goed te beschermen? Kunnen de verschillende onderdelen worden gerecycled? En hoe leg je vast dat je verpakking aan de eisen voldoet?
Wat is de PPWR?
PPWR staat voor Packaging and Packaging Waste Regulation, officieel Verordening (EU) 2025/40 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval. De verordening vervangt de eerdere Europese verpakkingsrichtlijn en is sinds 12 augustus 2026 van toepassing, ook in Nederland.
De regels bestrijken de hele levenscyclus van verpakkingen, van ontwerp en materiaalkeuze tot etikettering, hergebruik en afvalverwerking. Denk aan de doos waarin je een bestelling verstuurt, de folie om een pallet of de verpakking die de klant in de winkel ziet.
PPWR-deadlines: welke eisen gelden wanneer?
| Vanaf of uiterlijk | Wat verandert er? |
|---|---|
| 12 augustus 2026 | Er gelden grenswaarden voor bepaalde zware metalen en voor PFAS in voedselcontactverpakkingen. Fabrikanten moeten conformiteit kunnen aantonen met technische documentatie en een EU-conformiteitsverklaring. Ook gelden eisen voor identificatie en contactgegevens. |
| 12 februari 2027 | Horecabedrijven die eten of drinken voor onderweg aanbieden, moeten klanten de mogelijkheid geven een eigen bakje of beker mee te nemen. |
| 12 februari 2028 | Voor horeca die eten of drinken voor onderweg verkoopt, geldt ook een verplichting om een herbruikbare verpakkingsoptie aan te bieden, met een uitzondering voor micro-ondernemingen. Wie verkoopverpakkingen vult, moet de lege ruimte beperken tot wat nodig is voor de werking van de verpakking, inclusief productbescherming. |
| 12 augustus 2028 of later | Voor verpakkingen die onder de etiketteringsplicht vallen, komen geharmoniseerde EU-labels die de materiaalsamenstelling aangeven. De precieze startdatum hangt mede af van de uitvoeringsregels. |
| Vanaf 2030, afhankelijk van de eis | Er volgen eisen aan recyclebaar ontwerp, minimumpercentages gerecycled plastic voor bepaalde verpakkingen, en beperkingen op bepaalde wegwerpverpakkingen. Ook gaan hergebruikdoelen gelden voor bepaalde verpakkingscategorieën en moeten fabrikanten en importeurs gewicht en volume van verpakkingen beperken tot wat functioneel nodig is. |
Hoe zit het met de grens van 50% lege ruimte? Die geldt voor wie verzamelverpakkingen, verzendverpakkingen of e-commerceverpakkingen vult. De deadline is 1 januari 2030 of drie jaar nadat de bijbehorende uitvoeringsregels van kracht worden, als dat later is. Een vergelijkbaar voorbehoud geldt voor de startdatum van sommige eisen aan recyclebaarheid en gerecycled plastic. Neem die afhankelijkheden mee in je planning.
Voor wie geldt de EU-verpakkingsverordening?
Je verplichtingen hangen af van wat je met de verpakking doet. Een bedrijf kan meerdere rollen tegelijk hebben. Verkoop je bijvoorbeeld onder je eigen merk en importeer je verpakte producten van buiten de EU? Dan kunnen zowel fabrikanten- als importeursverplichtingen relevant zijn.
| Rol | Wat betekent dat in de praktijk? |
|---|---|
| Fabrikant | Laat je een verpakking of verpakt product onder je eigen naam of merk maken? Dan ben je doorgaans verantwoordelijk voor de conformiteit van de verpakking, ook als een leverancier die fysiek maakt. |
| Producent | Als je onder de producentendefinitie valt, heb je verplichtingen voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) in de relevante lidstaat. Denk aan registratie, rapportage en financiering van inzameling en verwerking. |
| Importeur | Breng je verpakkingen of verpakte producten van buiten de EU op de EU-markt? Dan moet je onder meer controleren of de fabrikant aan de relevante eisen heeft voldaan. |
| Verpakkingsleverancier | Je verstrekt de fabrikant de informatie en documentatie die nodig zijn om aan te tonen dat de verpakking voldoet. |
Voor bepaalde micro-ondernemingen geldt een uitzondering. Laat je onder je eigen naam of merk verpakkingen maken en zit je verpakkingsleverancier in dezelfde EU-lidstaat? Dan kan die leverancier voor de PPWR als fabrikant gelden. Controleer of je aan alle voorwaarden voldoet. De producentenrol voor UPV moet je afzonderlijk beoordelen.
PPWR-checklist: zo begin je
- Maak een verpakkingsinventaris. Leg per type vast wat je gebruikt, wie het levert en in welke landen je het aanbiedt. Neem verkoop-, verzend- en transportverpakkingen mee.
- Bepaal je rol per verpakking en per markt. Leg intern vast wie verantwoordelijk is voor leveranciersgegevens, conformiteit en eventuele UPV-verplichtingen.
- Vraag bewijs op bij leveranciers. Verzamel gegevens over de materialen en stoffen in de verpakking. Vraag waar relevant ook naar PFAS, zware metalen en het aandeel gerecycled plastic.
- Controleer documentatie en traceerbaarheid. Ben je fabrikant? Zorg voor een technisch dossier en een EU-conformiteitsverklaring. De bewaartermijn is vijf jaar voor verpakkingen voor eenmalig gebruik en tien jaar voor herbruikbare verpakkingen. Controleer ook type- of batchidentificatie en contactgegevens.
- Plan aanpassingen op tijd. Breng in kaart welke verpakkingen aandacht vragen vanwege recyclebaarheid, gerecycled materiaal, hergebruik of lege ruimte. Neem de eisen mee in je volgende inkoopronde en ontwerpbriefing.
Heb je nog voorraad? Kijk wanneer de verpakking voor het eerst op de EU-markt is gebracht. Verpakkingen die al vóór 12 augustus 2026 op de markt waren gebracht, hoeven vanwege die toepassingsdatum niet uit de handel te worden genomen. Een productiedatum alleen zegt daar onvoldoende over.
Wat merkt de verpakkingssector in de praktijk?
Volgens Antro Säilä zit het meeste werk voor veel bedrijven in het verzamelen en uitwisselen van betrouwbare gegevens. Je kunt pas goed beoordelen of een verpakking anders moet als je weet uit welke materialen en onderdelen die bestaat en welke informatie je leverancier kan onderbouwen.
Säilä onderschrijft de doelen van de verordening, maar vindt de uitvoering lastig. Bedrijven moesten zich voorbereiden terwijl interpretaties nog in ontwikkeling waren. Hij wijst ook op de functie van verpakkingen. Minder materiaal gebruiken heeft vooral zin als de verpakking het product nog steeds goed beschermt.
Hulp nodig met de PPWR?
Twijfel je welke eisen voor jouw verpakkingen gelden of welke gegevens je bij leveranciers moet opvragen? De duurzaamheidsexperts van Greenstep helpen je de verplichtingen te vertalen naar een aanpak voor jouw organisatie. Zo weet je waar je moet beginnen en welke acties voorrang hebben.
Praat met een duurzaamheidsexpert
Bronnen
- Antro Säilä, Finse verpakkingsvereniging. Presentatie voor Greenstep Sustainability Collective, 24 september 2026.
- Verordening (EU) 2025/40 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval
- Toelichting van de Europese Commissie op de PPWR